https://diyaruna.com/ckb/articles/cnmi_di/features/2019/02/20/feature-01

×
×
سیاسەت |

عێراقییەکان توڕه‌ن لە دەستێوەردانی ئێران لە کاروباریان

فارس عومران

image

چاودێران دەڵێن قاسم سولەیمانی، فەرماندەی هێزی نوخبەی قودسی سوپای پاسداران، روخسارێكی ئاشکرای دەستێوەردانی ئێرانە لە عێراق. [وێنەكه‌ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوبۆتەوە]

چاودێرانی عێراقی بە دیارونایان وت رای گشتی عێراق تا دێت زیاتر توڕه‌ده‌بێت لە دەستێوەردانی ئاشکرای ئێران لە کاروباری سەروەریی وڵاتەکەیان.

باڵاترین کەسایەتی کە پەیوەندی بە دەستێوەردانی ئیرانەوە هەیە لە عێراقدا لیوا قاسم سولەیمانییە، فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران.

چاودێران دەڵێن بەردەوام دەرکەوتنی سولەیمانی لە شارە عێراقییەکان بۆ هاوڵاتیانی عێراقی وروژێنه‌ره‌ چونکە کاریگەریی پته‌وی تاران لە عێراق نیشاندەدات.

میدیا و پەیجەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی سەر بە ئێران بەردەوام وێنەی سولەیمانی لە عێراق بڵاودەکەنەوە، کاتێك کۆدەبێتەوە لەگەڵ سەرکردەکانی ئه‌و میلیشیایانه‌ی ئێران پاڵپشتییان دەکات كه‌ كارده‌كه‌ن له‌ به‌رژه‌وه‌ندی سوپای پاسدارانی ئێران.

image

فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسداران قاسم سولەیمانی کۆدەبێتەوە لەگەڵ گروپێک له‌ سەرکردەكانی میلیشیا عێراقییەکان لە 2016. [وێنەكه‌ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوبۆتەوە]

نوسەر و شرۆڤەکاری عێراقی هیلال عوبێدی وتی ئێران هانی سولەیمانی دەدات سەردانی عێراق بکات لەکاتی گرژییەکاندا "بۆ دووپاتکردنەوەی ئەوەی تاکە یاریزانی گۆڕەپانی عێراقە و کلیلی چارەسەری کێشە زۆر ئاڵۆزەکانە."

بە دیارونای وت: "چەندجارێك سولەیمانیمان (لە ناو خەڵكدا) بینیووە، دواینجار لەکاتی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراقدا بوو لە ئایاری 2018، دواتریش لە کاتی دانوستانەکاندا بۆ دروستکردنی حکومەت و دانانی وەزیرەکان.

وتی: "ئێران و سوپای پاسداران مۆڵەتیانداوە بە سولەیمانی کارەکانی عێراق بەڕێوەبەرێت چونکە ئەو لە وڵاتەکەدا ده‌سه‌ڵاتی هەیە و پەیوەندیی توندی لەگەڵ سەرکردەكانی میلیشیا عێراقییەکان."

عوبێدی وتی سولەیمانی "لەسەر ئەرزی واقیع فەرماندەی گروپە چەکدارەکانی سەر بە ئێرانە لە وڵاتەکەدا،" ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه‌ ئەو وەك باڵادەسترین سەرۆکی ئێرانی لە عێراق ناسراوە.

ناڕه‌زایی لە شەقامی عێراقیدا

شرۆڤەکاری سەربازی و ستراتیژی، رەبیع جەواری بە دیارونای وت: "ناڕه‌زاییه‌كی زۆر هەیە لە شەقامی عێراقیدا لە دەستێوەردانی سولەیمانی لە سیاسەت و ئەمنییەت و کاروباری ئابوریی وڵاتەکەدا."

وتی: "عێراقییەکان نیگەرانن لە باڵادەستی سولەیمانی بەسەر لایەنە عێراقییەکان و پارتە سیاسییەکان و گروپە چەکدارەکاندا." ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه‌ فەرماندە ئێرانییەکە بەردەوام دەیەوێت کاریگەریی لەسەر عێراق و پرۆسەی بڕیاردان هەبێت.

ئه‌و میلیشیا عێراقیانه‌ی راستەوخۆ سەر بە ئێرانن بریتین لە رێکخراوی بەدر، کەتائیبی حیزبوڵا و حەرەکەی نوجەبا و عەسائیب ئەهل ئەلحەق.

وتی: "عێراقییەکان سولەیمانی وەك هاوڕێ نابینن، باشیش ئاگادارن سەردانە زۆرەکانی بۆ عێراق و چالاکی و کۆبوونەوەکانی لەگەڵ ئەبو مەهدی موهەندیس [جێگری سەرۆکی حەشدی شەعبی] و فەرماندەی میلیشیاکان لەقازانجی وڵاتەکەیان نیە."

وتیشی: "ئێران دەیەوێت سولەیمانی بخاتە پێگەیەکەوە وەك سەرۆکێك کە دوا وتە لای ئەوە لەسەر بڕیارەکانی عێراق" و پەیامێکی توندیش بۆ جیهان دەنێرێت کە تاران بەردەوام دەبێت لە پشتگوێخستنی سەروەریی عێراق و سەرچاوەکانی وڵاتەکە کەمدەکاتەوە.

ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه‌ هەژمونی ئێران و کردنە ئامانجی رکابەرە سیاسییە عێراقییەکانی گەیشتۆتە ئاستێكی مەترسیدار، "تاکە چارەسەریش هەڵوێستێکی توندی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە بۆ رێگرتن لە پلانەکانی ئێران".

دەستێوەردانی ئێرانییەکان 'جێی سه‌رزه‌نشته‌'

جەواری وتی سوپای پاسداران ژمارەیەکی زۆر راوێژکاری لەناو میلیشیا عێراقییەکاندا بڵاوکردۆتەوە کە هەواداری ئێرانن.

وتیشی: "ئەو راوێژکارە ئێرانیانە هەزاران چەکداریان هەیە کە ئامادەن هەرشتێك ئەنجامبدەن کە ئێران داوایان لێدەکات."

موهەنەد فەهداوی، تەمەن 41 ساڵ، بە دیارونای وت: "کارەکانی سولەیمانی و دەستێوەردانەکانی لە کاروباری ناوخۆییمان جێی سه‌رزه‌نشته‌."

وتی: "ئەو با سەرنجی لەسەر کاری وڵاتەکەی خۆی بێت و وازبێنێت لە ئێمە وڵاتەکەمان بەڕێوەبەرین بەبێ سه‌رپه‌رشتیی ئێران."

فەرمانبەرێكی حکومەت، ئەیمەن عەلی، تەمەن 35 ساڵ، وتی: "ئێمە گەشبین نین بە بەرپرسە ئێرانییەکان، سولەیمانی بێت یان یەکێکی دیکە."

بە دیارونای وت: "ئەوان تەنیا دەیانەوێت عێراق لاوازبکەن و لەناویبەرن."

عەلی داوایکرد رێکار دابنرێت بۆ کۆتایهێنان بە "چالاکییە گوماناوییەکانی بەرپرسانی ئێران و گرتنه‌به‌ری هەوڵوێستی توند دژی دەستێوەردانی ئاشکرا".

ئەم بابەتەت بەدڵە؟
45
نەخێر
10 كۆمێنت
رێوشوێنەکانی کۆمێنت نوسین
Captcha

ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌. ئه‌گه‌ر ئێران نه‌بوایه‌، داعش ئێستا هه‌موویانی سه‌رده‌بڕی و ژنه‌كانیانی ده‌برد. بژی سوله‌یمانیی به‌غیره‌ت. بڕوخێن سعودیه‌ و ئه‌مریكا و ئیسرائیل. ئه‌وان ته‌نانه‌ت زیاتریش ده‌ستوه‌ردان ده‌كه‌ن.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

ئه‌وكاته‌ی داعش موسڵی گرتبوو، گه‌یشتبووه‌ ده‌روازه‌كانی به‌غدا و هه‌زاران عێراقییان كوشت و هه‌زاران ژن و كچیان لاقه‌كرد، كاتێك سعودیه‌كان خۆكوژانیان ده‌نارد بۆ عێراق و ئه‌وكاته‌ی ئه‌مریكا ره‌تیكرده‌وه‌ كۆمه‌كی عێراق بكات و له‌جیاتی ئه‌وه‌ تفاقی ده‌نارد بۆ داعش به‌ په‌ڕه‌شوت، ئه‌وكاته‌ ته‌نها ئێران و سوله‌یمانی بوون له‌سه‌ر داوای عێراق هه‌موو شتێكی له‌ توانایاندا بوو خستیانه‌گه‌ڕ - هه‌ر له‌ تفاقه‌وه‌ بگره‌ بۆ هێز و ته‌نانه‌ت فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانیشیان. ئه‌وه‌ ئه‌وان بوون هاتن بۆ كۆمه‌كی سوپای [عێراق] و حه‌شدی شه‌عبی. ئه‌وانه‌ی خۆپیشاندان ده‌كه‌ن یان ئاگادار نین یان نه‌زانن یان ره‌نگه‌ به‌كرێگیراوی ئال سعودی نه‌فره‌تلێكراو و ئه‌مریكا و ئیسرائیل بن، یان پاشماوه‌ی داعش یان ئه‌ندامی حزبی به‌عس بن. به‌ڵام خه‌ڵكی عێراق خانه‌دانن. ده‌بێت زۆر خۆشحاڵ بن به‌و خزمه‌تانه‌، گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌ هاوبه‌شه‌كان له‌به‌رچاوبگرن. هه‌رچی ئه‌وانه‌شه‌ كه‌ خۆپیشاندان ده‌كه‌ن، ده‌بێت بزانن كه‌ ئه‌گه‌ر خۆڕاگریی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراق و كۆمه‌ك نه‌بوایه‌، دایكان و خوشكان و ژنه‌كانیان ده‌بوونه‌ به‌نده‌ی سێكسیی داعش.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

سوپاس بۆ روونكردنه‌وه‌كه‌تان.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

سوپاس بۆ بڵاوكردنه‌وه‌ی راستی.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

ئایا به‌ڕاستی سبه‌ینێ پشووی فه‌رمییه‌ له‌ هه‌موو پارێزگاكان یان ئه‌م هه‌واڵه‌ راست نییه‌؟

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

به‌داخه‌وه‌ زۆربه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی باس له‌ سیاسه‌ت ده‌كه‌ن، زۆری لێ تێناگه‌ن. هه‌موو ده‌وڵه‌تانی دونیا، له‌نێویاندا ئێران، به‌دووی به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان ده‌كه‌ون، ته‌نانه‌ت گه‌ر له‌سه‌ر حسابی ده‌وڵه‌تانی تریش بێت. ئه‌مه‌ له‌حاڵه‌تێكدا ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ لاواز بن، وه‌ك عێراق. هه‌رچی ده‌وڵه‌تانی كامڵتریشه‌ پرێنسیپی به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌ش ده‌گرنه‌به‌ر. ئه‌مه‌ هه‌میشه‌ وابووه‌، هه‌ر له‌وكاته‌وه‌ی ده‌وڵه‌تان دامه‌زرێنراون.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

خودایه‌ تۆڵه‌ له‌ ئێرانی شه‌رانگێز بكه‌ره‌وه‌!

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

ئێوه‌ باسی چی ده‌كه‌ن؟ ئه‌مه‌ زۆر بێمانایه‌، ئه‌مه‌ شه‌ڕانگێزانه‌ نیه‌، ئه‌مه‌ ده‌رباره‌ی هێز و گه‌نده‌ڵییه‌.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

عێراقێكی به‌هێز توانای خۆبه‌ڕێوه‌بردنی هه‌یه‌. به‌ڵام ئێستا عێراق رێك له‌ ته‌نیشتمانه‌وه‌یه‌ و ده‌بێت وریابین له‌ بارودۆخی خۆمان. هه‌ر ئه‌وه‌یه‌! ئه‌گه‌رنا ئێمه‌ دوژمنی عێراق نیین. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ناتوانین بێخه‌م بین له‌م بارودۆخه‌دا، ئه‌گه‌رنا توشی كێشه‌ ده‌بین.

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌

له‌سه‌دا سه‌د راسته‌

وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌