https://diyaruna.com/kmr/articles/cnmi_di/features/2019/02/20/feature-01?di_exp_001=true&locale_switch_001=true

×
×
Siyaset |

Îraqî ji destêwerdana Îranê di karûbarên welatên wan de nerazî ne

Faris Omran

image

Qasim Sulêmanî, fermandarê giştî yê Hêza Qudis a Pasdaran, bûye nîşana destêwerdana Îranî di rewşa Îraqê de. [Wêne di medyaya civakî de hatiye belavkirin]

Nerazîbûna raya giştî ya Îraqî li hember destêwerdana Îranê di karûbarên têkildarî serwerîya welatên xwe de zêde bûye, şirovekarên Îraqî wiha ji Diyaruna re dibêjin.

Kesayeta herî xuyayî ya têkildarî destêwerdana Îranî di rewşa Îraqê dehîn jî lîwa Qasim Sulêmanî ye, fermandarê giştî yê Hêza Qudis a ya Feyleqê Pasdarên Şoreşa Îslamî ya Îranê (Pasdaran).

Şirovekaran daxuyan ku derketinên vekirî yên Sulêmanî li bajarên Îraqî ji xelkê Îraqê re provoksyonbar e û ew vê yeke weke bandora bihêz a Tehranê li Îraqê dihejmêrin.

Alavên çapemenîyê û rûpelên medyaya civakî yên ser bi Îranê ve bi berdewamî wêneyên Sulêmanî li Îraqî belav dikin, di dema birêveçûna civînan de bi serokên milîsên ku Îran piştevanîya wan dike û dixebitin bi balkêşîya Feyleqê Pasdarên Şoreşa Îslamî ya Îranê (Pasdaran).

image

Qasim Sulêmanî, fermandarê giştî yê Hêza Qudis a Pasdaran, ligel komek ji serokên milîsên Îraqî dicive di sala 2016an de. [Wêne di medyaya civakî de hatiye belavkirin]

Nivîskar û şirovekarê siyasî yê Îraqî, Hîlal Obêdî ragihand ku Îran Sulêmanî han dide ku di demên qeyranan de serdana Îraqê bike "daku piştrast bike ku ew yarîzanê sereke ye di qada Îraqî de û hemû çareserîyên piranîya pirsên girîng di destê wê de ne".

"Me Sulêmanî [bi awayekî vekirî] di çendîn boneyan de dît, ku ya herî dawî di hilbijartinên parlemanî yên Îraqî de di meha Gulana 2018an de bû û di dema danûstandinên bo pêkanîna hikûmetê û desteya wezîran de," wî ji Diyaruna re got.

"Îran û Pasdaran Sulêmanî bi dosyaya Îraqê erkdar kirine ji ber ku bandora wî heye û xwedn têkilîyên bihêz e bi serokên milîsên Îraqî re," wî got.

Sulêmanî mîna "fermandarê dî fakto yê hemû milîsên ser bi Îranê ve li Îraqê tê hejmartin", Obêdî daxuyand, û got ku û ew bi awayekî berfireh weke serkirdeyên Îranî yên herî bandorvan in li Îraqê tê dîtin.

Kolana Îraqî nerazî ye

Nerazîbûneke "mezin di kolana Îraqî de li hember destêwerdana Sulêmanî di karûbarên siyasî, ewlehî û aborî yê welat de heye", şirovekarê stratejî û serbazî Rebîe Cawerî ji Diyaruna re ragihand.

"Îraqî nîgeran in ji ber kontrolkirina Sulêmanî ji çendîn hêz, partîyên siyatî û hêzên çekdar ên Îraqî re," wî got û da zanîn ku fermandarê Îranî her dixwaze ku karîgerîyê li ser Îraqê û prosesa biryardanê bike.

Milîsên çekdar li Îraqê bi awayekî rasterast ser bi Îranê ve ne di nav de Rêxistina Bedir, Ketaib Hizbulah, Hereket Nuceba û Esaib Ehil el-Heq.

"Îraqî Sulêmanî hevalbend nabînin, û ew baş dizanin ku serdanên wî bo Îraqê û çalakîyên wî û civînên wî yên bi Ebû Mehdî Muhendis [cîgirê serokê Heşid Şaebî] û fermandarên milîsên din re ne di berjewendîyên welatê wan de ne," wî got.

Wî got "Îran dixwaze ku Sulêmanî bike rêberê herî mezin ê ku biryara Îraqî di destê wî de be," û nameyeke bihêz bo cîhanê bişîne ku ew dê serwerîya Îraqê bin pê bike û samanên welat talan bike.

Wî got ku hegemonîya Îranê û armancgirtina wê ya berdewam ji dijberên siyasî yên Îraqî re gihiştiye asteke hestiyar, " û çareserîya yakane ew e ku civaka navdewletî helwesteke yekalîker nîşan bide bo rêgirtin li ber planên Îranê".

Destêwerdana Îranê cihê ''şermezarîyê ye''

Cawerî got ku hejmareke mezi şêwirmendên Pasdaran di nava milîsên Îraqî yên ser bi Îranê ve hene.

"Ev şêwirmendên Îranî bi hezaran milîtan xistine bin fermandarîya xwe de û ew hertiştî Îran ji wan dixwaze pêk tînin," wî got.

"Kiryarên Sulêmanî û destêwerdana wî di karûbarên me yên hundirîn de cihê şermezarîyê ye," Muhened Fehdawî, 41-salî, ji Diyaruna re got.

"Divê ew baldarîyê bide karûbarên welatê xwe û bihêle ku em welatê xwe birêve bibin," wî got.

"Em bi awayekî geşbîn li rayedarên Îranî temaşe nakin, Sulêmanî dibe yan kesek din dibe," Eymen Elî, fermanberekî hikûmetê ye û 35-salî ye, wiha got.

"Ew bi tenê dixwazin ku Îraqê qels bikin û wê wêran bikin," wî ji Diyaruna re ragihand.

Elî bang bo rêbazgirtina rêkarên rêgirtindar kir bo "dawîyê li çalakîyên gumanbar ên rayedarên Îranî bînin û daxwaz kir ku helwestên bihêz li dijî bandor û destêwerdana wan" di karûbarên Îraqî de kir.

Tu vê mijarê diecibînî?
46
Na
10 KOMÊNT
Rêbazên Komentan
Captcha

Ew xelet e, eger ne ji Îranê be, dê DAIŞê aniha serê herkesî birîba û jinan wan girtiba. Bijî Sulêmanî. Bimire Siûdîyê, Amerîka û Îsraîl. Ew gelekî destêwerdanê dikin.

BERSIV BIDE

Wê dema ku DAIŞê Mûsil dagir kir û berê xwe da dergehên Bexdayê, dema ku wan bi hezarên Îraqîyan kuştin û destdirêjîya sêksî li bi hezarên jin û keçan kir, dema ku Siûdîyan xwekuj dişandin Îraqê, û wê dema ku Amerîka qebûl nekir ku alîkarîya Îraqê bike, û di dewsa alîkarîyê de wê cebilxane bi paraçûtan ji DAIŞê re dişandin, wê demê bi tenê Îranê û Sulêmanî, li ser daxwaza Bexdayê, hemû şiyana xwe xistin tevgerê de - ji cebilxane heta bi hêzan, û herwiha balefirên xwe yên şer. Ew bûn ên ku hatin ku alîkarîya artêşa [Îraqî] û Heşda Şaebî bikin. Yên ku aniha xwenîşandanan li dar dixin yan nezan in, yan cahil in, yan jî dibe ku ew sixurên Siûdîyê, Amerîka û Îsraîl in, yan jî paşmahîyên DAIŞê ne, û yan jî endamên partîya Bees in. Lê gelê Îraqê vê rastîyê dizane. Divê ji ber van xizmetan ew cihên destxweşîyê bin, û hemû berjewenîdyên beş werin parastin. Ji bo kesên xwenîşandanan dike, divê ew bizanin ku ne ji berxwedana heşda Şaebî û artêşa Îraqê ba, aniha DAIŞê dayik, xuşik û jinên wan kiribûn koleyên sêksî.

BERSIV BIDE

Spas bo şirovekirinê.

BERSIV BIDE

Sipas bo belavkirina rastîyê

BERSIV BIDE

Gelo bi rastî li hemû parêzgehan sibe bêhinvedan e, yan ev nûçe ne rast e?

BERSIV BIDE

Mixabin, piranîya kesên ku derbarê sîyasetê de diaxivin tiştekî jê fam nakin. Hemû dewletên cîhanê, di nav de Îran, li berjewendîyên xwe digerin, ku ev yek li ser hesabê dewletine din be jî. Ev yek dema ku ev dewlet lawaz bin, mîna Îraqê. Ji bo dewletên wekhev jî, ew li ser bingeha berjewendîyên hevpar dimeşin. Ev rêbaza dewletan e ji çaxa ku hatine avakirin.

BERSIV BIDE

Xwedeyo berê xwe bide Îranê!

BERSIV BIDE

Hûn qala çi dikin? ev bê wate ye, ew ne şer e bi tenê li dor desthilatdarî û gendelîyê ye.

BERSIV BIDE

Îraqeke bihêz dikare xwe bi rê ve bibe. Aniha Îraq rast e di derdora me de û divê em hişyar bin û guh bidin rewşa xwe. Ev yek tê xwestin! Eger na, em dijminekî Îraqê ne. Herwiha, em nikarin di vê rewşê de tiştekî cuda bikin, ji ber ku hertim dê kêşeyên me hebin.

BERSIV BIDE

Sedî sed rast e

BERSIV BIDE